મેલ્બર્નમાં લેન્ડ થતાં

ઓસ્ટ્રેલિયા, મેલ્બર્ન

મેલ્બર્ન વિશે મેં મિત્રો પાસેથી ઘણું સાંભળ્યું હતું. મને નજીકથી ઓળખનારા દરેકનો એવો મત હતો કે, મને મેલ્બર્ન ખૂબ ગમશે. સિડની વિશેનાં મારાં બધાં બળાપા સાંભળ્યા પછી પણ (વાંચો ૨૦૧૨-ઓક્ટોબર નવેમ્બરની પોસ્ટ્સ) તેઓ આ મતનાં હતાં એ સાંભળીને મને પણ મેલ્બર્ન વિશે સારી એવી ઉત્સુકતા જાગી હતી.  આ વખતે એરલાઈન પણ અલગ હતી. સિડની હું ક્વાન્ટાસમાં ગઈ હતી. પણ, મેલ્બર્નની મુલાકાત વર્જિન-ઓસ્ટ્રેલિયા દ્વારા હતી. હવે ક્વાન્ટાસ એક વ્યવસ્થિત એરલાઈન છે જ્યારે, વર્જિન ઓસ્ટ્રેલિયા બજેટ-એરલાઈનમાં ગણાય છે (બેગેજ અલાવન્સ અને મીલ માટે ચાર્જ આપવાનો રહે) અને સ્વાભાવિક રીતે જ આપણને એવો વિચાર આવે કે, બજેટ એરલાઈન પાસેથી તમે બજેટ જેવી જ અપેક્ષા રાખી શકો. જો ક્વાન્ટાસનો મારો અનુભવ પણ મારો બહુ સારો નહોતો તો વર્જિન પાસેથી તો આશા જ શું રાખવી! પણ, મારી ધારણા સદંતર ખોટી પડી.

અન્ય બજેટ એરલાઈનની અપેક્ષાએ વર્જિનનું એરક્રાફ્ટ ઘણું મોટું હતું એટલે બે સીટ વચ્ચે સારું એવું અંતર હતું અને પૂરતો લેગ-રૂમ હતો. સીટ પણ પૂરતી મોટી હતી. એમિરેટ્સનાં અમદાવાદ-દુબઈ ઇન્ટરનેશનલ કેરિયર કરતાં ઘણી મોટી. મીલ્સ પસંદ ન કરી હોવાં છતાં પણ તેમણે કોમ્પ્લિમેન્ટરી મીલ્સ આપી હતી એક નોન-વેજ અને એક વેજીટેરીયન ઓપ્શન સાથે. અને કોઈ એક કંપનીની બીયર, રેડ વાઈન (શિરાઝ) અથવા વાઈટ વાઈન (સોવેનિયન બ્લાન્ક), સોફ્ટ ડ્રિન્ક્સ અને જ્યુસ આટલું કોમ્પ્લીમેન્ટરી ડ્રિન્ક્સ મેન્યુમાં હતું! વળી, ડ્રિન્ક્સ શરૂઆતમાં અને મીલ્સ સાથે એમ બે વખત ઓફર કરવામાં આવેલાં. એન્ટરટેઈન્મેન્ટ સિસ્ટમ પણ સારી હતી. ત્રણ કલાકની ફ્લાઈટમાં આટલું ઓફર કર્યાં છતાંયે ભાવ અને નામ ‘બજેટ એરલાઈન’નું! દરેક રીતે તેમની સર્વિસ અને ફ્લાઈટ અટેન્ડન્ટ્સનો વ્યવહાર ક્વાન્ટાસ કરતાં ૧૦૦૦ ગણો સારો હતો. આમ, સિડની વખત કરતાં ઉલ્ટું મેલ્બર્ન તો જવાની શરૂઆત જ આનંદદાયક થઇ હતી.

ત્યાં અમે રાત્રે ૧૦ વાગ્યે લેન્ડ થયાં અને તરત જ ટેક્સીમાં અમારી હોટેલ તરફ રવાના થયાં. હોટેલની ઔપચારિકતાઓ પતાવીને અમારાં રૂમમાં સામાન મૂકીને અમે નવરા પડ્યાં ત્યાં તો લગભગ સાડા અગિયાર જેવું થયું હતું. સુઝાનાએ મને પૂછ્યું, હવે શું કરશું? મને થયું એ ફક્ત ઔપચારિકતા ખાતર પૂછે છે અને હું કહીશ કે, હવે સુઈ જઈએ અને એ કહેશે ઓકે અને અમે સુઈ જઈશું. પણ, એ બહેને તો મને સામે પ્રશ્ન કર્યો “રીયલી?” મારી આંખો ચમકી. મેં પૂછ્યું હા કેમ તારા મનમાં શું વિચાર છે? તેણે કહ્યું, “ચાલ બહાર ચક્કર લગાવીએ. આમ પણ આપણે સિટી સેન્ટરમાં છીએ. કંઇક ને કંઇક તો ખુલ્લું જ હશે.” મને એક સેકન્ડ તો માનવામાં ન આવ્યું કે, આ છોકરીએ આ કહ્યું. એ બે-ત્રણ વર્ષથી મારી મિત્ર છે એટલે તેની પાસેથી હું શું અપેક્ષા રાખી શકું અને શું નહીં તેની મને ખબર હતી … કે, પછી મને એવું લાગતું હતું! :) તેણે એ આખી ટ્રિપ મેં તેને જે વ્યક્તિ તરીકે ઓળખી છે તેનાં કરતાં અલગ જ વર્તાવ કર્યો. એટલે જ કદાચ કહે છે કે, કોઈને તમારે સારી રીતે ઓળખવા હોય તો તેમની સાથે ટ્રાવેલ કરો. એની વે, તેનો પ્રસ્તાવ મને પણ રસપ્રદ લાગ્યો. આવું કશું મેં ક્યારેય મેં પહેલાં કર્યું નહોતું. એક અજાણ્યા શહેરમાં રાત્રે ૧૦ વાગ્યે લેન્ડ થઈને ૧૧:૩૦ વાગ્યે થાક્યા હોવા છતાંયે બેગ મૂકીને રૂમ બંધ કરીને બહાર નીકળવું કોઈ પ્લાન વિના, ક્યારે પાછાં ફરીશું કે શું કરીશું તેની જાણ વિના. એ બહુ રસપ્રદ હતું.

અમે થોડો સમય સીધા આગળ ચાલ્યાં. લગભગ બધું જ બંધ હતું અને અમે સિટી સેન્ટરમાં ટિપિકલ મોટાં બિલ્ડિંગ્સ પાસેથી પસાર થતાં હતાં. ત્યાં ઘણી બધી ગલીઓમાં પર્થનાં સિટી સેન્ટર જેવી જ લાગણી આવતી હતી. શેરીઓનાં નામ વાંચતા અમે અંગ્રેજ સેટલરોની ક્રિએટીવીટીની મજાક ઉડાવતાં હતાં. મરી સ્ટ્રીટ, કોલિન્સ સ્ટ્રીટ, કિંગ્સ સ્ટ્રીટ, ક્વીન્સ સ્ટ્રીટ વગેરે. લગભગ બધાં જ નામ પર્થમાં હતાં. સિડનીમાં પણ એવું જ થયું હતું. તેમની મેઈન સ્ટ્રીટ છે ‘સેન્ટ જ્યોર્જ સ્ટ્રીટ’ અને પર્થ સિટીમાં સીબીડી વિસ્તારની સૌથી મોટી સ્ટ્રીટ ‘સેન્ટ જ્યોર્જ્સ ટેરેસ’. :P થોડો સમય આમ ચાલ્યા પછી અમે કોઈ બાર કે પબ ખુલ્લું હોય ત્યાં જવાનું નક્કી કર્યું. તકલીફ ફક્ત એ હતી કે, કોઈ પણ સારાં બારમાં ડ્રેસિંગ સ્ટાન્ડર્ડ સ્માર્ટ કેઝ્યુઅલ હોય. એટલે કે, સ્નીકર્સ, નાઈટ-ડ્રેસ, ટ્રેક-સૂટ, સ્લિપર વગેરે પહેરેલાં ન ચાલે. મેં ત્યારે સ્લીપર પહેર્યા હતાં અને સુઝાનાએ ટ્રેક-સૂટ અને સ્નીકર્સ. એક તો કશું આમ પણ ખુલ્લું નહોતું દેખાતું અને તેમાંયે કોઈ એવો બાર શોધવો જ્યાં ડ્રેસિંગ સ્ટાન્ડર્ડ બહુ ઊંચું ન હોય! હમમ … અઘરું થવાનું હતું.

પહેલાં તો અમે જે તરફ વધુ માણસો દેખાય તે તરફ જવાનું નક્કી કર્યું. તેની પાછળનો તર્ક એવો હતો કે, જ્યાં યુવાનોની ભીડ હોય ત્યાં જરૂર કોઈ બાર, પબ, રેસ્ટોરાં, પૂલ પાર્લર કે તેવું કંઇક ઇન્ટરેસ્ટિંગ હોવાનું. આમ કરતાં અમે એકાદ બે ક્લબ સુધી પહોંચ્યા. પણ, સ્વાભાવિક રીતે જ ક્લબમાં તો આવા કપડાંમાં ન જ જવા દે (ક્લબનાં ડ્રેસિંગ સ્ટાન્ડર્ડ પબ/બારથી ઊંચા જ હોય જનરલી) . બીજા ક્લબ સુધી પહોંચ્યાં ત્યાં સુધીમાં મને એક વિચાર આવ્યો. આ બાઉન્સર અમને અહીં અંદર ન જવા દે પણ, અમને કહી તો શકે ને કે, અમને આવાં કપડાંમાં આવવા દે તેવો બાર અહીં નજીકમાં ક્યાં હશે! મેં પૂછ્યું. તેણે અમને રસ્તો સમજાવ્યો. પણ, એ રસ્તે તેણે કહ્યું હતું તેટલાં અંતરમાં તો અમને કંઈ જ ન મળ્યું. ફરી અમે લોકોની ભીડ તરફ જવા લાગ્યાં. બહુ હાસ્યાસ્પદ હતું એ. થોડું થોડું અંદર સીધાં ચાલતાં. પછી અચાનક કોઈ રેન્ડમ ટ્રાફિક સિગ્નલ પર કાં હું જોરથી બોલું અથવા સુઝાના જોરથી બોલે “લેફ્ટ, રાઈટ ઓર સેન્ટર?” પછી બીજી વ્યક્તિ જે જવાબ દે તે બાજુ જઈએ. કારણ ક્યાં જતાં હતાં એ બેમાંથી કોઈને ખબર તો હતી જ નહીં અને ફોનની બેટરી બંનેની મરી ગયેલી હતી એટલે ગૂગલ મેપ્સ તો ભૂલી જ જાઓ.

આમ કરતાં અમે જી.પિ.ઓ. અને મેઈન શોપિંગ એરિયા સુધી પહોંચ્યા. લગભગ બધી દૂકાનો બંધ હતી અને માયર બંધ થતું હતું. અમને બહુ આશ્ચર્ય થયું હતું. રાત્રે ૧૨ વાગ્યે જો લોકો હજુ બહાર નીકળતાં હોય તો શોપિંગ અવર્સ કેટલાં વાગ્યા સુધી ચાલતા હશે! પછી રહી રહીને અમને લાઈટ થઇ કે, એ દિવસે બોક્સિંગ ડે હતો એટલે કદાચ સામાન્ય કરતાં મોડે સુધી બધું ખુલ્લું હોવું જોઈએ. જો કે, પર્થમાં તો આવા દિવસોમાં પણ તમને ૧૦ પછી તો કંઈ ખુલ્લું ન જ જોવા મળે. અમે આશ્ચર્યથી જોઈ રહ્યાં એકબીજા તરફ અને પછી આગળ વધ્યા. અંતે ત્યાંથી થોડે દૂર અમે એક જગ્યાએ પહોંચ્યા જ્યાં એક ટેરેસ બાર અને લાઉન્જ હતાં. અમને અંદર એન્ટ્રી પણ મળી ગઈ. એ બિલ્ડિંગ પણ જોરદાર હતું. પહેલાં માળ પર રેસ્ટોરાં, પછીનાં માળે કોકટેઈલ બાર, તેનાં ઉપર બોલ-રૂમ અને ચોથા માળે આ ટેરેસ-બાર. નીચેનાં ત્રણે માળ બંધ થઇ ગયાં હતાં અને તેઓ લગભગ એકાદ કલાકમાં ટેરેસ પણ બંધ કરવાનાં હતાં. પણ, અમારાં માટે એટલું પૂરતું હતું. આમ પણ, અમારે એક-બે ડ્રિન્ક્સથી વધુ કંઈ પીવું નહોતું. ત્યાં બહુ ભીડ પણ નહોતી. બે-ત્રણ નાના ગ્રૂપ હતાં અને ધીમે ધીમે તેઓ પણ જઈ રહ્યા હતાં. અંતે ત્યાં અમારી પાસે એક બાર-ટેન્ડર આવ્યો હતો અને સ્વાભાવિક રીતે જ તેની સાથે અમારી થોડી વાત થઇ કે, અમે પર્થથી છીએ વગેરે. એ મૂળ આફ્રિકન હતો અને મેં મારી ભારતીય નેશનાલીટી જણાવી. જ્યારે સુઝાનાએ કહ્યું કે એ સર્બિયન છે ત્યારે પેલાંએ રસ દેખાડ્યો અને કહ્યું કે તેને થોડું રશિયન આવડે છે. રશિયન અને સર્બિયન બહુ નજીકની ભાષાઓ છે. તેણે જ્યારે સુઝાનાને કહ્યું ત્યારે મને લાગ્યું કે, તેને કદાચ એટલું કંઈ આવડતું નથી. એકાદ બે શબ્દો કે વાક્યો આવડતા હશે અને એટલામાં સારી રીતે લાઈન મારાય જાય. :P પણ, ત્યાં પણ હું સાનંદાશ્ચર્ય ખોટી પડી. તેણે બહુ સરળતાથી સુઝાના સાથે લગભગ પાંચેક મિનિટ રશિયનમાં વાત કરી.

બસ, પછી તો અમે ત્યાંથી પાછાં ફર્યાં અને કયા રસ્તે આવ્યા હતાં એ યાદ કરવા લાગ્યા. અમને બંનેને લગભગ રસ્તો યાદ હતો એટલે બહુ ચિંતા કરવાની જરૂર નહોતી અને અમારાં ધાર્યા પ્રમાણે લગભગ એકાદ શેરી ખોટી પકડ્યા છતાંયે અમે કોઈ મુશ્કેલી વિના અમારી હોટેલ સુધી પહોંચી ગયાં. આ ટ્રિપની  રસપ્રદ શરૂઆત થઇ ચુકી હતી અને મને કોઈ અંદાજો નહોતો કે, હવે પછીનાં ૬ દિવસ મારાં માટે શું લાવવાનાં હતાં.

ક્રિસમસ અને બોક્સિંગ ડે ૨૦૧૩

ઓસ્ટ્રેલિયા, મેલ્બર્ન

આ વર્ષે પણ ગયા વર્ષની જેમ ક્રિસમસ પર કંઈ ખાસ નહોતું. બસ એક મિત્ર-એડમ ને ત્યાં તેનાં પરિવાર અને ફિઆન્સે સાથે લંચ અને ડિનર હતું અને મને એકસાથે અડોપ્ટ અને કિડનેપ કરવામાં આવી હતી :D એટલે કે, હું તેમનાં પરિવારનો ભાગ હતી અને મને ફોન અડવાની છૂટ નહોતી. બધું જ અટેન્શન તેમનાં માટે હતું અને તે વાજબી પણ હતું. મેં ક્રિસમસ ગિફ્ટ લેવાની ચોખ્ખી ના પાડી હતી. છતાં, એક ગિફ્ટ એડમ-વનેસ્સાએ અને બીજી ગિફ્ટ એડમના પેરેન્ટ્સ અને ભાઈ-બહેન તરફથી મળી હતી. :) એ દિવસે રાત્રે જો કે, હું ડિનર પછી તરત ઘરે દોડી આવી હતી. ત્યાં રોકાઈ નહોતી શકી. કેમ? કારણ કે, મારું બધું પેકિંગ બાકી હતું. બીજા દિવસે બપોરે (બોક્સિંગ ડે પર) મેલ્બર્નની ફ્લાઈટ હતી! હું અને મારી એક મિત્ર બપોરે ૪ વાગ્યે મેલ્બર્નની ફ્લાઈટ બોર્ડ કરવાનાં હતાં. એટલે કે, બપોરે દોઢ વાગ્યે ઘરેથી નીકળવાનું હતું અને એરપોર્ટ તરફ પ્રયાણ કરવાનું હતું.

પેકિંગ નહોતું થયું એમ કહું ત્યારે સમજવું કે, બેગ માળિયા પરથી ઉતારી પણ નહોતી. આ પરિસ્થિતિમાં કંઈ પણ ભૂલાય એ પોસાય તેમ નહોતું. છ દિવસનો સવાલ હતો અને ન્યૂ યર સેલિબ્રેશન મેલ્બર્નમાં થવાનું હતું (એટલે કે, પાર્ટી માટે તૈયાર થવાનું હતું અને વેનિટી-બેગ, સ્ટ્રેઈટનર વગેરે ભૂલાય તો ગજબ થાય). મેલ્બર્ન તરફ આગળ વધતા પહેલાં જરા ફલેશબેકમાં લઇ જાઉં. આ બધું ખૂબ અચાનક થયું હતું. હજુ મિડ-નવેમ્બરમાં તો હું ભારતથી પાછી આવી હતી. હું અને મારી મિત્ર સુઝાના લગભગ નવેમ્બર એન્ડમાં અમારી મેલ્બર્ન ટ્રિપ પ્લાન કરવા માટે ભેગા થયાં હતાં.

અમારો પ્લાન ખરેખર તો જાન્યુઆરીમાં ઓસ્ટ્રેલિયા-ડે લોન્ગ-વીકેન્ડ પર જવાનો હતો. ૩ દિવસ પબ્લિક હોલિડેનાં અને તે ઉપરાંત ૨ દિવસ અમે રજા લેવાનું વિચાર્યું હતું. અમે એક્સ્પીડીયા પર એ દિવસો માટે ફ્લાઈટ+હોટેલ ડીલ જોવા લાગ્યા. થોડી ઘણી ડીલ જોઈ. પણ, બાર વર્ષે એ બાવો બોલ્યો કે, મારી ઈચ્છા એવી છે કે, આપણે થોડાં વધુ દિવસો માટે જઈએ. ૫ દિવસ બહુ ઓછા પડશે કારણ કે, ૨ દિવસ તો આવવા-જવામાં જશે. હવે ત્યારે જ હું ભારત જઈને આવી હતી અને મારી એન્યુઅલ લીવનો ક્વોટા માઈનસમાં જતો હતો ત્યાં વધુ એન્યુઅલ લીવ તો ભૂલી જ જાઓ! અને ૨ દિવસથી વધુ પર્સનલ (સિકનેસ) લીવ લઉં તો મેડિકલ સર્ટીફીકેટ બતાવવું પડે એ ક્યાંથી કાઢું?! શક્ય જ નહોતું. પણ, એ સમયે મારાં મગજમાં બીજી એક વાત ચાલી રહી હતી.

મને એ દિવસોમાં ક્રિસમસ બ્રેકનાં ૮ દિવસ ક્યાંક જવાનું મન થતું હતું. એડવાન્સ બુકિંગ વિના ક્રિસમસ સમયે ક્યાંય જવું એટલે પૈસાનું પાણી જ છે એ ખબર હોવા છતાં. અને હું જાત પણ ખરી જો જાન્યુઆરીનાં મેલ્બર્ન ટ્રિપનાં પ્રોમિસ ન હોત તો. આ વિચાર પર મેં ૨ દિવસ કાઢીને પછી મન માર્યું. પણ, જ્યારે સુઝાનાએ વધુ દિવસોનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો ત્યારે મને મોકો મળ્યો. મેં કહ્યું કે, આપણે ક્રિસમસ બ્રેકનાં ભાવ જોઈએ તો ખરાં કેટલાં છે. આમ પણ ત્યારે મારી પાસે ૮ દિવસની રજાઓ છે અને તેણે પણ બહુ રજાઓ નહી લેવી પડે. તેને પણ વ્યાજબી લાગ્યું અને અમે તારીખો બદલીને જોવાનું નક્કી કર્યું. અને અમને બંનેને જોઈતું હતું એ થઈને રહ્યું! ભાવ સામાન્ય રીતે પીક-સીઝનમાં હોય તેટલાં ખરાબ નહોતાં. વળી, અમને ન્યુ યર મેલ્બર્નમાં સેલિબ્રેટ કરવા મળે અને અમારી ટિકિટ સાથે અમને ચેકડ બેગેજ ૨૩ કિલો પણ બોનસ મળતાં હતાં જે એકદમ પરફેક્ટ હતું (અને જાન્યુઆરીની ડીલમાં નહોતું મળતું). અંતે અમે બહુ વધુ વિચાર્યા વિના ત્યારે જ અબઘડી એ ડીલ ખરીદી લીધી.

પછી મોડેથી જ્યારે અમે ડિનર માટે બહાર જવાનું નક્કી કર્યું ત્યાં સુધી બંને સામાન્ય રહ્યાં. પણ, તેનાં ઘરેથી બહાર નીકળ્યા તેવાં રાડ પાડી ઊઠ્યાં. અમને માનવામાં નહોતું આવતું કે, અમે ૪ અઠવાડિયામાં મેલ્બર્ન જવા નીકળવાનાં હતાં. મારે આ વર્ષે યાદગાર ક્રિસમસ-બ્રેક જોઈતો હતો અને એ ખરેખર થઇ રહ્યું હતું. કોઈ પણ જાતનાં અગાઉ પ્લાન કર્યા વિના. પછી તો મેં મારાં માતા-પિતા અને અમારાં કોમન-ફ્રેન્ડ્સને આ વિશે મેસેજ કર્યા અને જેમને કહ્યું એ બધાંને થોડું અચરજ થયું. અચાનક આ શું, ક્યાં, કઈ રીતે? ક્રિસમસનાં દિવસે વાત-વાતમાં એડમનાં પપ્પા સામે વાત નીકળી ત્યારે તેમણે પણ હસીને કટાક્ષ કર્યો, “હા તારી મહિના પહેલાંની ટ્રિપનો થાક ઉતારવા માટે આ બીજી ટ્રિપની જરૂર તો પડે જ ને!” અને અમે બધાં હસી પડ્યાં.

અંતે તો ક્રિસમસની રાત્રે ઘરે આવીને પણ મેં પેકિંગ તો ન જ કર્યું અને આળસ કરીને બધું બોક્સિંગ ડેની સવાર પર મુલતવી રાખ્યું. જો કે, સવારે બહુ વાર ન લાગી અને અડધી કલાકમાં તો બધું પેક થઈને રેડી! ૨૩ કિલોનાં અડધાં પણ ન વપરાયાં. અમે મેલ્બર્ન જઈને તરત પહેલાં ૨ દિવસ બજારોમાં રખડવાનું વિચાર્યું હતું. એટલે, મેં કપડા ફક્ત બે જોડી નાંખ્યા હતાં. બાકીનાં બધાં મેલ્બર્નથી ખરીદવાનું વિચાર્યું હતું. આમ પણ, ત્યાં ખરીદી તો કરવાની જ હતી. એટલે જૂના કપડાં અહીંથી લઇ જઈને ત્યાંથી નવાં-જૂના બધાં પાછાં લાવવાનો કોઈ મતલબ નહોતો. શૂઝ પણ મેં ત્યાંથી નવાં લેવાનું નક્કી કર્યું હતું. એટલે,  બેગમાં શૂઝની એક પણ પેર હતી જ નહીં .જે કંઈ હું અહીંથી પહેરીને નીકળું, બસ તે જ. હેન્ડ-બેગમાં ફક્ત મારી કેમેરા-બેગ હતી. મારી બેગ ઊપાડીને કારમાં મૂકતી વખતે સુઝાનાનાં પપ્પાએ પણ કહ્યું હતું, “Wow! You are flying seriously light :D “. એ બહેન એક ભારેખમ બેગ, એક કેબિન બેગ અને એક મોટું એવું લેડીઝ પર્સ લઈને નીકળ્યાં હતાં. તે એટલું બધું શું લાવી હતી એ મને આજ સુધી નથી સમજાયું!

અમે સમયસર એરપોર્ટ પહોંચીને બેગ ચેક-ઇન કરાવી અને બોર્ડિંગ પાસ લઈને થોડાં આંટા માર્યા. સુઝાનાને ભૂખ લાગી હતી એટલે ‘ડોમ’ (વેસ્ટર્ન ઓસ્ટ્રેલિયાનું સ્ટારબક્સ) ગયાં અને ત્યાં સમય પસાર કરવા લાગ્યાં. મેલ્બર્નનો ઉત્સાહ અમને બંનેને ખૂબ હતો એટલે ત્યાં શું કરશું વગેરે વગેરે વાતોએ વળગ્યાં…

ઉત્તર ભારત કેમેરાની આંખે – ૨

પંજાબ, ફોટોઝ, ભારત

ચમ્બા માર્કેટ્સ
chamba

ધરમશાલા હોટેલથી લગભગ ૫૦ મીટર દૂરથી જોયેલું દ્રશ્ય
From Dharamshala

બુદ્ધ – ધરમશાલા માર્કેટ
Dharamshala markets

ગોલ્ડન ટેમ્પલ – પ્રવેશદ્વાર
golden temple entrance

ગોલ્ડન ટેમ્પલ – મુખ્ય મંદિર તરફ જતાં

Golden temple

ગોલ્ડન ટેમ્પલ – મુખ્ય મંદિર
Golden temple main

વાઘા બોર્ડર પર ભીડ
Wagha crowd

બોર્ડરની પેલે પાર – વાઘા બોર્ડર
Accross the border

ઉત્તર ભારત કેમેરાની આંખે – ૧

ફોટોઝ, ભારત, હિમાચલ પ્રદેશ

અમદાવાદ સ્ટેશન પરથી
Ahmedabad station

ટ્રેનમાંથી પંજાબનું કોઈ નાનું સ્ટેશન
Going through Punjab

ટ્રેનમાંથી વહેલી સવારે જોયેલી ગુરુદ્વારા
gurudwara - punjab

ટ્રેનમાંથી પંજાબનાં કોઈ ખેતરનું વહેલી સવારનું દ્રશ્ય
farmland - Punjab

ડલ્હૌઝી હોટેલ-રૂમની બારીમાંથી
View from my window - Dalhousie

ખજ્જીયાર
Khajjiyar garden

ડલ્હૌઝીથી ચમ્બા જતાં
Through the mountains

ઉત્તર ભારત રોડટ્રિપ – ૩

પંજાબ, ભારત

ધરમશાલા નાની પણ સુંદર જગ્યાઓ છે. જ્યારે તિબેટીયનોની ચાઇનીઝ કમ્યુનિસ્ટ પાર્ટી વિરુદ્ધ બળવામાં હાર થઇ ત્યારે ભારતીય સરકારે દલાઈ લામા-૧૪માને ધરમશાલામાં રાજકીય આશ્રય આપ્યો હતો અને ત્યારથી ધરમશાલાનું મેકલીઓડગંજદલાઈ લામાનું ઘર બની ગયું. તેમનાં ઘર સુધી જે શેરીમાંથી પહોંચાય છે ત્યાં રસ્તાની બંને બાજુ તિબેટીયન રેફ્યુજીઓએ નાંખેલી બાજાર જોવા મળે અને તેનાં અંતે ત્યાંની સૌથી મોટી મોનેસ્ટ્રી તથા દલાઈ લામાનું ઘર આવે. એ જગ્યાનું વાતાવરણ યુનીક છે. મોનેસ્ટ્રીની બહારનાં રાજકીય ખળભડાટ અને અંદરની સ્પિરિચુઅલ શાંતિનો કોન્ટ્રાસ્ટ આંખે ઊડીને વળગે તેવો છે. મોનેસ્ટ્રીમાં અંદર દાખલ થતાં તમને દીવાલો પર ઠેર ઠેર પોલિટીકલ ફ્લાયર લગાવેલા જોવા મળે જેનાં પરથી તિબેટની હાલની પરિસ્થિતિનો અંદાજો લગાવી શકાય છે અને બીજી તરફ મોનેસ્ટ્રીની અંદરની બૌદ્ધ ધાર્મિક આબોહવા. અમે અંદર ગયાં ત્યારે અમુક મોન્ક અને કેટલાંક સામાન્ય લોકો એક ઝાડ નીચે બેસીને એક વાડા જેવી ચોરસ જગ્યામાં કંઇક બોલી રહ્યા હતાં અને થોડી થોડી વારે પોતે તાલી મારતાં. થોડી વાર પછી તેઓ વાડામાંથી બહાર નીકળ્યા ત્યારે તેમાંની એક વ્યક્તિએ અમને સમજાવ્યું કે, એ લોકો ધાર્મિક દલીલો કરી રહ્યા હતાં અને તાલી મારવાનો અર્થ એવો કે, તેઓ પોતાનાં અજ્ઞાનને (જ્ઞાન વડે) દાબી/મારી રહ્યાં હતાં.

મોનેસ્ટ્રી જોયા પછી અમે ફરીથી માર્કેટ સ્ટ્રીટ પર આવ્યાં અને થોડાં મોમોઝ ઝાપટ્યા. ત્યાં રેસ્ટોરાંમાં પણ મેં કંઇક નવું ચાખવાની કોશિશ કરેલી. પણ, એ પ્રયોગ બહુ સફળ ન ગયો. અંતે થાકી હારીને અમે હોટેલ તરફ ગયા. અમારી એ હોટેલમાં મારાં રુમમાં એક નાની બાલ્કની હતી અને ત્યાંથી સામે જોતાં બરાબર પહાડો અને મેક્લીઓડગંજનો વ્યુ દેખાતો હતો. એ જોઇને જ મને ખબર પડી ગઈ હતી કે, અહીં સવારે ખૂબ મજા પડવાની છે! પછીનાં દિવસે સવારે મેં બહારનાં નજારાનો થોડો લ્હાવો માણ્યો અને પછી તૈયાર થઈને અમે અમૃતસર તરફ પ્રયાણ કર્યું. પહાડોમાંથી નીકળીને અમે પંજાબની હદમાં દાખલ થયાં ત્યારે દિવસ ખૂબ ધૂંધળો અને વાદળછાયો હતો. ખેતરો પર એ આછું ધુમ્મસ ખૂબ સુંદર લાગતું હતું. જ્યાં જુઓ ત્યાં ચારે તરફ હરિયાળી જ હરિયાળી! પંજાબ ટ્રેનમાંથી જેટલું સુંદર લાગ્યું હતું તેવું જ સુંદર કારમાંથી પણ લાગતું હતું. ખુલ્લા લીલા પહોળા પટ – મજા જ આવે રાખે! લગભગ ૪-૫ દિવસથી એ ને એ પંજાબી સ્ટાઇલનું ભારે જમીને હું કંટાળી હતી એટલે અમૃતસરનાં રસ્તે મેં કંઇક થોડુંક હળવું ખાવાની માંગણી કરી. ૩-૪ જગ્યાએ અમે જોવાની કોશિશ કરી કે, ક્યાંય કદાચ હળવું સેન્ડવિચ જેવું પણ કંઈ મળે તો. પણ, ક્યાંયે સફળતા ન મળી. અમારો આખો રસ્તો લગભગ ખેતરો અને નાના ગામમાંથી જ પસાર થતો હતો અને ત્યાં હળવામાં હળવું જો કંઈ હોય તો એ આલુ પરાઠા હતાં!

અમે અમૃતસર પહોંચ્યા ત્યાં સુધીમાં મોડી બપોર થઇ ગઈ હતી અને રૂમી અમને સીધા જ વાઘા બોર્ડર તરફ લઇ ગયો. રસ્તામાં મેં એક સાઈનબોર્ડ વાંચ્યું જેનાં પર લાહોર – ૨૩ કિલોમીટર દૂર લખ્યું હતું. એ જોઇને મને બોર્ડરની સામેની તરફ વિશે ગજબ જીજ્ઞાસાવૃત્તિ થઇ આવી. અમે અટારી પહોંચ્યા તો ખરા પણ, ત્યાં અંદર તો શું બહાર દરવાજા પર પણ ખૂબ દૂર સુધી નજર પડે ત્યાં માનવ-સમુદ્ર જ દેખાતો હતો આમાં કંઈ જોઈ શકવાનું તો ભૂલી જ જાઓ! અંતે અમે પછીનાં દિવસે વહેલા આવવાનાં નિશ્ચય સાથે પાછાં ફર્યા. એ રાત્રે તો બધાં થાકેલા હતાં એટલે જમીને તરત જ ઊંઘી ગયાં અને પછીનાં દિવસે સૌપ્રથમ મુકામ ગોલ્ડન ટેમ્પલ (હરમંદિર સાહિબ) રાખવામાં આવ્યો. એ જગ્યા બાંધકામની દ્રષ્ટિએ ખૂબ સુંદર પણ બાકી બીજા કોઈ પ્રખ્યાત તીર્થસ્થાનોથી જરા પણ અલગ નથી. અંદર મુખ્ય મંદિરમાં જવા માટે ખૂબ લાંબી અને ગૂંગળાવી દે તેવી લાઈન હતી (જે અમારાં અંદર ગયાંનાં એકાદ કલાક પછી તો વધુ ને વધુ લાંબી થતી જાતી હતી). મને પહેલી ૧૦ મિનિટમાં જ કંટાળો આવી ગયેલો. પણ, પછી મમ્મીનાં આગ્રહને વશ થવામાં આવ્યું. બે કલાકે જ્યારે અમે અંતે અંદર પહોંચી રહ્યાં ત્યાર પછી જો તમે મને પૂછો કે, શું ધક્કો ખાવા જેવો લાગ્યો? તો પણ હું ના જ કહું. મુખ્ય મંદિર કરતાં મને આસપાસનાં ખુલ્લા મોટાં વિસ્તારો વધુ મજાનાં લાગ્યાં.

લંગર સુધી અમે જવાની તસ્દી નહોતી લીધી અને સીધા જ જલિયાંવાલા બાગ જોઇને અમે વાઘા બોર્ડર તરફ રવાના થયાં. રસ્તામાં રૂમીએ પપ્પા પાસે પેટ્રોલ માટે કંઇક ૨૦૦૦ રૂપિયા જેવી રકમ માંગી અને બીજા દિવસે દિલ્હી પહોંચીને જેમની પાસેથી અમે ટેક્સીની રિસીપ્ટ લેવાનાં હતાં તેવાં તેમનાં મેનેજર પાસેથી અમને અપાવી દેવાની ખાતરી આપી. પપ્પાએ પહેલાં તો કોઈ બહાનાસર ગાડી રોકાવી, ત્યાંથી દૂર જઈને અમારા એજન્ટને ફોન કરીને શું કરવું એ પૂછ્યું. તેમણે કહ્યું કે, આપી દો વાંધો નહી એટલે આપી દીધા અને પછી અમે આગળ વધ્યાં. અંદર શો ૪:૩૦ સુધી શરુ નહોતો થવાનો છતાં અમે ત્યાં આગલા દિવસનાં અનુભવ પરથી ૧૨:૩૦-૧ આસપાસ પહોંચી જવાનું નક્કી કર્યું અને એ ગણતરી બરાબર હતી. ફોરેનર્સ અને વી.આઈ.પી એન્ટ્રીની સાઈન વાંચીને મને થઇ આવ્યું કે, કાશ મારી પાસે ઓસ્ટ્રેલીયન પાસપોર્ટ આવી ગયો હોત! પણ, એ રાહ એ ગરમીની અકળામણ અને દરેક અનુભવ ત્યાંની સેરિમની અને બોર્ડરની પેલે પાર જોયાં પછી સાર્થક લાગ્યાં. સાંજે મોડેથી પાછાં ફરીને મમ્મીએ as usual માર્કેટમાં જવાનો આગ્રહ રાખ્યો અને મેં કોઈ રેસ્ટોરાંમાં જમીને રૂમી સાથે હોટેલ પાછાં ફરવાનું નક્કી કર્યું.

બીજા દિવસે દિલ્લી સુધી પહોંચતાં તો લગભગ હું આખા રસ્તે ઊંઘી જ રહી હતી. દિલ્લી પહોંચતાં જ અમારી કારનું એ.સી. બંધ થઇ ગયું. રૂમીનાં મેનેજર પાસે પહોંચતાં તો મારી સહનશક્તિ જવાબ દેવા લાગી. ત્યાં ઓફિસમાં અંદર જઈને જો કે, થોડી રાહત થઇ. તેમણે મમ્મી પાસેથી કેવી રિસીપ્ટ જોઈએ છે તેની માહિતી લઇ લીધી અને પપ્પાને ૨૦૦૦ રૂપિયા પાછાં આપ્યાં. એ તમામ કામ પતાવીને અમે ડોમેસ્ટિક એરપોર્ટ તરફ રવાના થયાં અમદાવાદ આવવા માટે – જ્યાં લેન્ડ થઈને તરત જ અમે રાજકોટની બસ પકડવાનાં હતાં. આમ, આ ટ્રિપ એકંદરે સારી રહી. અમૃતસર થોડું ઠીક લાગ્યું. એક વખતની મુલાકાત બરાબર છે. પણ, ત્યાં હું કદાચ પાછી ન જાઉં. ધરમશાલા નાનું પણ હિડન ટ્રેઝર જેવું સાબિત થયું. ત્યાં અને/અથવા ડલ્હૌઝી હું ભવિષ્યમાં ક્યારેક અમુક મહિના રહેવાનું પસંદ કરું. ઇનફેક્ટ ધરમશાલામાં મેં ઘણી જગ્યાએ મકાન ભાડે આપવાની જાહેરાતો પણ જોઈ હતી. ;) આ સિવાય રાજકોટ આવ્યા પછી અમુક દિવસે પપ્પાએ મને આવીને કહ્યું કે, એજન્ટ અંકલે પપ્પા સાથે પેલી રૂમીવાળી વાત ફરી કરી હતી અને એ દિવસે ખરેખર એવું હતું કે, તે જુગારમાં પૈસા હારી ગયેલો. એ સાંભળીને મને થોડી વિશ્વાસઘાતની લાગણી થઇ આવી અને મારી માણસને પરખી શકવાની કાબેલિયત પર શંકા.