કૉટેજ પર જઈને જોયું તો અમારો પલંગ થોડો વિચિત્ર હતો અને રેસ્ટરુમમાં પણ અમુક ઇશ્યુઝ હતાં એટલે અમે તરત રિસેપ્શન પર કૉલ કર્યો. આટલો તગડો ટૅરીફ ચાર્જ કરતી હોટેલ આટલી બેઝિક વસ્તુ પર ધ્યાન ન આપે એ અમને અયોગ્ય લાગ્યું. અમે અમારા એક્સપીરિયન્સ હોસ્ટને એ બાબતે મૅસેજ કર્યો પણ ઘણી રાહ જોયા પછીયે તેમનો કોઈ રિસ્પૉન્સ ન આવ્યો એટલે અમે રિસેપ્શન પર કૉલ કર્યો અને હાઉઝકીપિંગ ડિપાર્ટમેન્ટમાં કોઈ સાથે વાત કરી. થોડી વારમાં સ્ટાફે અમારો દરવાજો ખખડાવ્યો. અમે તેમને બંને પ્રૉબ્લેમ્સ દેખાડ્યાં. એ યુવાન બહુ આનંદી અને નમ્ર હતો. દસ મિનિટમાં એ કોઈ સલ્યુશન શોધી આપશે એમ કહીને એ બહાર ગયો. ધાર્યા કરતા ઓછા સમયમાં એ પાછો આવ્યો અને કહ્યું તમને અમે બીજા કૉટેજમાં મૂવ કરી દઈએ. અમે તેમને પૂછ્યું કે, સામાન મૂવ કરતા પહેલા એક વખત એ કૉટેજ જોઈ શકીએ કે કેમ. અમે જ્યાં હતા ત્યાંથી લગભગ બે ત્રણ મિનિટમાં જ ચાલીને અમે ત્યાં પહોંચ્યા. એ કૉટેજ અમને બરાબર લાગ્યો એટલે અમે તેમને સામાન મૂવ કરવાની હા પાડી.

અમે સામાનની રાહ જોતા એ યુવાન સાથે ત્યાં ઊભા હતા અને તેની સાથે થોડી વાત થઈ ત્યારે ખબર પડી કે, દિવાળીનાં રશનાં કારણે હોટેલ એકદમ બુક્ડ હતી એટલે બધા જ રુમ ઓક્યુપાઈડ હતાં. એ માણસ હાઉઝકીપિંગ મૅનેજર હતો અને તેણે પોતાનો રુમ અમને આપી દીધો હતો. અમે તેને પૂછ્યું પણ ખરું કે, આમ કરવાથી તેને કૈં પ્રૉબ્લેમ તો નહીં થાય ને? તેણે બહુ નમ્રતાથી હસીને કહ્યું કે, “હાઉઝકીપિંગ મૅનેજર તરીકે રિઝોર્ટ ગેસ્ટ્સનાં કમ્ફર્ટનું ધ્યાન રાખવું એ મારી ફરજ છે.” એ સિવાય પણ અમારી થોડી વાત થઈ. એ ત્યાં સાત-આઠ વર્ષથી કામ કરતો હતો અને પોતાનાં કામથી બહુ ખુશ લાગતો હતો. અમે તેનું નામ પૂછ્યું તો તેણે કહ્યું દેવી પ્રસાદ. એ ખુશમિજાજ પણ હતો એટલે અમે રમૂજમાં ‘હેરા ફેરી’ ફિલ્મનો એક ડાયલોગ બોલ્યા પણ કમનસીબે તેને સમજાયું નહીં એટલે અમે તેને પૂછ્યું તેણે એ ફિલ્મ જોઈ છે કે કેમ. અમે સરપ્રાઇઝ્ડ હતા કે અત્યાર સુધી કોઈ ગેસ્ટે તેને આ મૂવીનો રેફરન્સ નહીં આપ્યો હોય?! આવું એટલા માટે હશે કે, ગેસ્ટ્સ અને સ્ટાફ વચ્ચે ક્યારેય બહુ વાત નહીં થતી હોય કે અહીં ઉત્તર ભારતનાં વિઝિટર્સ બહુ નહીં આવતા હોય? હું વિચારતી રહી. અમારો સામાન આવી ગયો ત્યાં સુધી તે અમારી સાથે જ રહ્યો અને જતા સમયે પોતાનો નંબર શેર કરીને કહેતો ગયો કે, તમારા સ્ટેમાં તમને ક્યારે પણ મદદની જરૂર હોય તો તમે મને કૉલ અથવા મેસેજ કરી શકો છો. હું તમને મારાથી બનતી મદદ કરીશ.

બધું સેટલ થયા પછી હું થોડી વાર કૉટેજનાં બૅકયાર્ડમાં ગઈ. ત્યાં એક નાનો પુલ હતો જેમાં સુંદર વૉટર લિલીઝ (કમળની એક જાત) તરતાં હતાં. એ કૉટેજ, આસપાસની હરિયાળી, ફૂલો, અને નેચર સાઉન્ડ્સ વચ્ચે પણ મને શાંતિ નહોતી લાગતી. હું ટ્રેડમિલ પર ચાલતી હોઉં તેવું લાગતું હતું. એક પછી એક પ્લાન બનાવવા અને એક્ઝિક્યૂટ કરવામાં જ બધી એનર્જી જતી હતી અને ક્યાંયે શ્વાસ લેવાનો અવકાશ નહોતો દેખાઈ રહ્યો. વૅકેશન મને ડિપ્રેસિંગ લાગવા માંડ્યું હતું. સાથીઓ સારા હતા પણ કોઈ સાથે કંઈ કનેક્શન નહોતું અને છતાં લગભગ બધી ઍક્ટિવિટીઝ સાથે કરવી મને ઑફિસનાં કામ જેવી લાગી રહી હતી. એ રાત્રે મને ખાસ ઊંઘ પણ ન આવી અને સવાર પડી ગયું. સવારે નવ વાગ્યે અમે એક કોરેકલ (એક પ્રકારનું ગોળાકાર હોડકું) રાઇડ એક્સપીરિયન્સ માટે જવાનાં હતા અને પછીનો રફ પ્લાન હતો ક્રિકેટ વર્લ્ડ કપનો ફાઇનલ મૅચ જોવાનો.

સવારે બને તેટલા જલ્દી તૈયાર થઈને અમે બહાર નીકળી ગયા. દિવસે એ જગ્યા બિલકુલ અલગ જ દેખાતી હતી. કૉફીનાં પ્લાન્ટ્સ પાસે મરીનાં વેલાં હતાં. અમે એક લૂમ તોડીને એક-બે દાણાં ચાખ્યા. અદભુત્ સ્વાદ હતો! બીજી પણ એક ઇન્ટરેસ્ટિંગ વાત પર મારું ધ્યાન ગયું. અમુક અમુક ઝાડ/છોડ પર પ્રખ્યાત લોકોનાં નામનું પાટિયું લગાવેલું હતું. પાસે જઈને જોયું તો ઉપર ઝીણાં અક્ષરે લખેલું હતું ‘પ્લાન્ટેડ બાય’. આખાં રિઝોર્ટમાં ઠેક-ઠેકાણે ફિલ્મ સુપર-સ્ટાર્સ, પ્રખાત બિઝનેસ ટાયકૂન્સ અને નેતાઓએ વૃક્ષો વાવેલાં હતાં અને તેમણે એ ક્યારે વાવેલાં હતાં એ તારીખ પણ લખેલી હતી. ત્યાંનાં પ્રખ્યાત વિઝિટર્સનાં નામ અને વાવેલાં વૃક્ષો પરની તારીખો વાંચીને ખબર પડતી હતી કે, આ પ્રોપર્ટી અને તેમનાં માલિક – રામાપુરમ્સ ઓછામાં ઓછા આઝાદીનાં સમયથી સમૃદ્ધ, અને વેલ-કનેક્ટેડ રહ્યા હોવા જોઈએ કારણ કે, દેશનો ‘એલીટ’ વર્ગ દશકોથી અહીંની મુલાકાત લેતો આવ્યો છે. જે લાઇફસ્ટાઇલમાં મારું બાળપણ વીત્યું છે ત્યાં રહીને મેં ક્યારેય વિચાર્યું નહોતું કે, દુનિયાની આવી જગ્યાઓ ક્યારેક મારા જેવી સાવ સામાન્ય વ્યક્તિ માટે પણ ઍક્સેસિબલ હશે. એવો ક્યારેય ગોલ પણ નહોત પણ, નસીબજોગે અમુક ઘટનાઓ ઘટી ગઈ અને એ દિવસે હું ત્યાં હતી!

ઠેક-ઠેકાણે ઝાડમાંથી પ્રકાશનાં સુંદર શેરડાં પડતાં હતાં અને રિઝોર્ટનાં કર્મચારીઓ ખરેલાં પાન, ડાળીઓ, રસ્તા અને ફુટપાથ સાફ કરી રહ્યા હતા. લગભગ કોઈ ગેસ્ટ નહોતા દેખાતા એટલે શાંતિ હતી. ફરતા ફરતા મારું બીજા એક પ્રકારનાં બોર્ડ્સ પર પણ મારું ધ્યાન ગયું. ઠેક-ઠેકાણે ‘સુવિચારો’ લગાવેલાં હતાં! અચાનક સુંદર રિઝોર્ટમાંથી હું સુંદર સ્કૂલમાં પહોંચી ગઈ હોઉં તેવું લાગ્યું. જે લોકોએ રિઝોર્ટ સ્ટાફ (સફાઈ કર્મચારીઓ સહિત) લગભગ બધાંનાં કપડાં પણ સુંદર એકસરખાં ખાખી રંગનાં રાખ્યાં હતાં અને આર્કિટેક્ચરની સુંદરતા પર પણ સારું એવું ધ્યાન આપ્યું હતું તે લોકોને ઠેક ઠેકાણે ‘સુવિચારો’નાં પાટિયાં લગાવવાં વિચિત્ર કઈ રીતે નહીં લાગ્યા હોય?! આટલાં સુંદર અને ઊંડાં પ્રાકૃતિક એક્સપીરિયન્સમાં લોકોને મોરલ-સાયન્સનાં લેક્ચર દેવાની જરૂરિયાત કેમ લાગતી હશે? એક જગ્યાએ લખ્યું હતું ‘with god nothing is hopeless, without god there is no hope’. મારું માથું ફરી ગયું. વેકેશન પર આવેલી વ્યક્તિ કોણ છે, ક્યાંથી આવે છે, તેમનું બૅકગ્રાઉન્ડ શું છે, તમને કંઈ જ ખબર નથી. તમે એક ઇન્ટરનૅશનલ લક્ઝરી એક્સપીરિયન્સ બ્રાન્ડ બનવા માંગો છો. પૂરતાં સમૃદ્ધ છો કે દુનિયાની લગભગ તમામ લક્ઝરીયસ જગ્યાઓ તમે જોઈ અને માણી હોય, અને છતાં ધાર્મિક મૉરલ સાયન્સ લેક્ચર્સની ઉપર નથી ઊઠી શક્યાં?! કૅથલિક કૉન્વેન્ટ સ્કૂલનાં તમામ લક્ષણ મને અહીં દેખાતાં હતાં. (હું એટલા માટે જાણું છું કારણ કે, હું બાર વર્ષ તેમાં ભણી છું) મને દૂરથી તેની ગંધ આવવા માંડી હતી અને નો સરપ્રાઈઝ – રામાપુરમ્સ મલયાલી ક્રિશ્ચન્સ છે.

અમારા જે સાથીનો કૉલર-બોન તૂટ્યો હતો તેમને કોરેકલ રાઇડ નહોતી કરવી પણ, બાકીનાં બધા તૈયાર હતા અને અમારે હોટેલ રિસેપ્શન પર મળવાનું હતું એટલે હું એ તરફ ચાલી. મારું ધ્યાન મરી જેવાં જ દેખાતાં એક ફ્રૂટ પર પડ્યું. મરી જેવાં નાના દાણાદાર એ ફ્રૂટનો રંગ લાલ હતો અને મરીની જેમ તેનાં પણ ઝૂમખાં હતાં. પહેલા તો મને થયું કે આ પણ મરીની જ કોઈ વેરાયટી હોવી જોઈએ અને તેને ચાખી લઉં પણ, પછી થયું કદાચ ન પણ હોય અને જો ઝેરી હોય તો તો મર્યા! ત્યાં ખાખી કપડાંમાં એક માણસ મને પાસેથી નીકળતો દેખાયો. મેં ‘એક્સક્યુઝ મી’ કહીને તેને રોક્યો અને પૂછ્યું આ ફ્રૂટનું નામ શું છે? આ મરીની જ કોઈ જાત છે કે બીજું કૈં? તેણે હસીને જવાબ આપ્યો આ એક પ્રકારની ‘બેરી’ છે અને મને હાથમાં લઈને મસળવા કહ્યું. ટામેટાંનાં રસ જેવો એકદમ લાલ રંગ મારાં હાથ પર લાગી ગયો. મેં તેને પૂછ્યું આ ખાઈ શકાય છે? તેનું નામ શું છે? તેણે કહ્યું આ ઝેરી હોય છે એટલે ન ખાવી હિતાવહ છે. તેનું નામ ગેસ કરો! હું હજુ વિચારતી જ હતી કે કદાચ લોહી સાથે સંગત કોઈ નામ હોવું જોઈએ ત્યાં તેણે કહ્યું ‘બ્લડ બેરી’! તેણે ઝેરી કહ્યું હતું એટલે મેં રમૂજમાં તેને પૂછ્યું, હાથમાં મસળી છે તો મરી નહીં જાઉં ને? તો તેણે હસીને કહ્યું એટલી પણ ઝેરી નથી. ત્યાં મને સાથીઓનો અવાજ સંભળાયો એટલે તેને થૅન્ક્સ કહીને હું રિશેપ્શન પર ગઈ અને સૌથી પહેલા હાથ ધોયાં. હોટેલ સ્ટાફે અમને પાંચ મિનિટ બેસીને રાહ જોવા કહ્યું. ત્યાં સામે પણ મરી ઊગેલાં હતાં એટલે મેં સાથીઓને તેમાંથી તોડીને મરી ચખાડ્યાં અને તે પણ ખુશ થઇ ગયા!

અમારી કોરેકલ રાઈડનાં નાવિક આવ્યા અને અમને તેની પાછળ ચાલવાનું કહ્યું. રિઝોર્ટનાં મુખ્ય દરવાજાની બહાર નીકળીને એકાદ મિનિટમાં જ અમે એક કેડી પર ચાલલ્યા અને લગભગ દસેક મિનિટમાં કોરેકલ રાઈડનાં લોકેશન પર પહોંચ્યા. એ રસ્તો પણ અદ્ભૂત હતો ગ્રીન હતો. પાંચેક મિનિટ તો બન્ને બાજુ એકસરખી ઊંચાં વૃક્ષોની હરોળ હતી અને તેની વચ્ચેથી અમે પસાર થઇ રહ્યા હતા અને ત્યાં પણ અમારા સાથીઓની વાતો સતત ચાલુ હતી. શાંત જગ્યાએ થોડો અવાજ પણ મને કર્ણભેદી લાગતો હતો. નદીનો કિનારો પણ એકદમ શાંત અને સ્વચ્છ હતો. એક પછી એક અમે કોરેકલમાં બેઠા. અમે ધાર્યું હતું કે, એ કોરેકલ ટ્રેડિશનલ સૂકાં લાકડાં અને પાનનું બનેલું હશે પણ એ તો મૉડર્ન દેખાતું હતું અને ચામડાંનું બનેલું હતું એટલે નાવિકને સૌથી પહેલો પ્રશ્ન અમે એ જ પૂછ્યો. તેમણે કહ્યું આ કોરેકલ એ ટ્રેડિશનલ કોરેકલ કરતા વધારે સેફ છે એટલે અમે વર્ષોથી આ કોરેકલ જ વાપરીએ છીએ. કાવેરી નદીનું પાણી એકદમ શાંત અને ગહન હતું. આસપાસની હરિયાળી અને નદીની અંદરની હરિયાળીનાં કારણે તેનો રંગ થોડો લીલાશ પડતો દેખાતો હતો પણ, અમારા એક સાથી બોલ્યા “નદીમાં બહુ ગંદકી લાગે છે નહીં? પાણી બહુ સાફ નથી દેખાતું.” અને અમે કંઈ કહીએ તે પહેલા નાવિકનો જવાબ આવી ગયો કે, આ નદીનાં પાણીને સ્થાનિક લોકો કોઈ ક્યારેય ગંદું નથી થવા દેતા. એ જવાબ સાથે તેમની ચીડ પણ મને દેખાઈ. સ્વાભાવિક છે કે, તમે કોઈની માતૃભૂમિ વિષે વિચાર્યા વિના કંઈ પણ બોલો તો એ લોકોને ન જ ગમે. એ જવાબનો એક અનપેક્ષિત લાભ એ થયો કે, કોરેકલમાં ફાઈનલી શાંતિ છવાઈ ગઈ. થોડી વાર અમે એ શાંતિમાં પાણીનાં ખળખળ વહેણ સાથે જ સમય વિતાવ્યો. ખળખળાટ પણ ફક્ત કોરેકલની હલચલનો જ હતો. બાકીનાં પાણીમાં એક નાનું તરંગ પણ નહોતું. થોડો સમય તો મેં પાણીમાં હાથ ડુબાડી રાખ્યો અને બહાર જોતી રહી. એ અનુભવને વર્ણવવા માટે મારી પાસે શબ્દો નથી.

કિનારા પાસે પાછા ફરતા મેં તેમને પૂછ્યું આ પાણી શું હંમેશા આટલું જ શાંત રહે છે? તેમણે કહ્યું ચોમાસાંમાં ઘણી વખત કાંઠો પણ ડૂબી જાય તેટલું પાણી હોય છે નદીમાં અને એ સમયે આસપાસનાં ગામમાં રહેતા લોકો ગામ ખાલી કરી દેતા હોય છે કારણ કે, નદીમાં પૂર પણ આવતા હોય છે. એક ઝાડ તરફ ઈશારો કરીને તેમણે કહ્યું અહીં ઘણી વખત હાથીઓ પણ આવે છે પાણી પીવા માટે. અમે પૂછ્યું તમે અહીં કેટલા સમયથી કામ કરો છો – તેમનો જવાબ આવ્યો પચીસ વર્ષ! અમારા જેવા કેટલા લોકોને તેમણે આ રાઇડ કરાવી હશે! તેમને કેટલી બધી કહાનીઓ ખબર હશે! કોરેકલ રાઈડ પત્યાનાં અડધી કલાકમાં જ બ્રેકફસ્ટનો સમય સમાપ્ત થતો હતો એટલે બધા રેસ્ટ્રોં તરફ દોડી ગયા. પાછા જતી વખતે એ રસ્તો વધુ જાદુઈ બની ગયો હતો – જયારે પણ હવા થોડી જોરથી ચાલતી ત્યારે પેલાં એકસરખા વૃક્ષોની હરોળમાંથી પાંદડાં ખરતાં અને એક બે મિનિટ સુધી સતત ખર્યા કરતા. જાણે દરેક પગલે કોઈ ઉપરથી ફૂલોની વર્ષા કરી રહ્યું હોય! મારા સાથીઓનું ધ્યાન નહોતું તેઓ ફરી વાતોમાં જ મશગુલ થઇ ગયા હતા અને હું ફરી ત્યાં ઊભી રહી ગઈ અને તેમને આગળ વધવા માટે કહ્યું.

હું અને બાકી બધા એક જ જગ્યાએ બે અલગ અલગ વેકેશન્સ પર હતા અને કદાચ એ જ આ જગ્યાની ખાસિયત હતી.