કર્ણાટક – 6

કર્ણાટક, ભારત

અમે કારમાંથી તરત બહાર આવ્યા અને જોયું કે એક પણ બૅગ પડી નહોતી. કૅરિયરનો એક નાનો ભાગ કારની છતમાંથી ઊખડીને બહાર આવી ગયો હતો અને છતને નુકસાન થયું હતું એ તો ચોખ્ખું દેખાઈ આવ્યું પણ, આખી પરિસ્થિતિ તો બૅગ્સ ઉતરે પછી જ સમજાય. રિઝોર્ટ સ્ટાફ મેમ્બર્સ દરવાજા પર બધાને વેલકમ કરવા માટે ઊભા હતા. સહપ્રવાસીઓમાંનાં ચાર લોકો ત્યાં પાંચ-દસ મિનિટ ઊભા રહ્યા પછી તેમની ધીરજ ખૂટી પણ, મને અને એક સાથીને ત્યાં ડ્રાઇવરને એકલો મૂકીને અંદર જતું રહેવું થોડું અજુગતું લાગ્યું. એ ડ્રાઇવર બહુ સારો માણસ હતો અને તેની કાર એકદમ નવી હતી એટલે અમને તેની થોડી ચિંતા થઇ. અમે બધો સામાન ઊતર્યો પછી જોયું કે, છત રિપેર કરીને તેનાં પર કૅરિયર ફરીથી લગાવવું પડે તેટલું ડૅમેજ હતું. અમે હોટેલ સ્ટાફને તાકીદ કરી કે, ડ્રાઇવરની કાર રિપેર કરવામાં તેમનાંથી બને તેટલી મદદ કરે. ડ્રાઇવરને પણ કહ્યું કે, જરુર પડે તો અમને કૉલ કરે અને કંઈ ચિંતા ન કરે.

એ દિવસે અમને ત્યાંનાં ટૂર-એક્સપીરિયન્સમાં સાઇન-અપ કરવા માટે બહુ મોડું થઇ ગયું હતું કારણ કે, રિઝોર્ટ બહુ બિઝી હતો અને અમે એડવાન્સમાં કોઈ એક્સ્પીરિયન્સિસ બુક નહોતાં કર્યાં. પણ, એ રાત્રે જે કલ્ચરલ એક્સપીરિયન્સ થવાનો હતો તેનાં માટે કોઈ સાઈન-અપની જરુર નહોતી એટલે એ શરુ થાય ત્યાં સુધી થોડો આરામ કરવાનું જ નક્કી કર્યું. અમે ચેક-ઇન ફોર્માલિટીઝ પતાવીને રુમ તરફ જવા તૈયાર થયા ત્યાં અમારા હોસ્ટ અમને ગૉલ્ફ કાર્ટ્સ તરફ લઇ ગયા અને ત્યારે પહેલી વખત એ રિઝોર્ટનો સ્કેલ મારા મગજમાં ઊતર્યો! તેમણે રિસેપ્શનથી અમારાં રુમ સુધી જતા સૌથી પહેલા અમને રિઝોર્ટની બધી ફેસિલિટીઝ દેખાડી અને જરૂરી માહિતિ આપી. મારું ધ્યાન તો જો કે, બહાર જ હતું… પુરુરવાને ઉર્વશીની સોબતમાં દુનિયા જેવી લાગે છે, એ વર્ણવતી દિનકરની પંક્તિ યાદ આવી ગઈ – “कौन है यह वन सघन हरियालियों का, झूमते फूलों, लचकती डालियों का!”

ત્યાં ‘મૅજિકલ ફોરેસ્ટ’ જેવી ફીલિંગ આવતી હતી અને મને તેમની બીજી કોઈ જ વાતમાં રસ નહોતો. ફેસિલિટીઝ દેખાડ્યા પછી અંતે અમને અમારાં રુમ પર લઇ જવામાં આવ્યા અને ત્યાં એક પછી એક સાથીઓનો સામાન ઊતારવા લાગ્યો. રુમમાં આંટો મારીને થોડાં સેટલ થઈને તરત ત્યાંનાં એક રેસ્ટ્રોંમાં ગયા ‘હાય ટી’ માટે. એ વિશાળકાય રેસ્ટ્રોં આખું ભરચક હતું. શનિવાર હતો અને એ પણ દિવાળી પછીનો સૌથી પહેલો શનિવાર એટલે આટલી ભીડ તો અપેક્ષિત હતી પણ, એ ભીડનો મોટો ભાગ ગુજરાતી હતો એ સરપ્રાઈઝિંગ હતું! મને બહુ કંઈ ખાવાની ઈચ્છા નહોતી અને કોઈ સાથે કંઈ વાત કરવાની તો સાવ જ ઈચ્છા નહોતી એટલે હું ત્યાં પાસે આવેલાં એક્સપીરિયન્સ સેન્ટર તરફ ચાલી કારણ કે, અંધારું થઈ ગયું હતું, કલ્ચરલ શો ત્યાં થવાનો હતો અને તે શરુ થવાને લગભગ વીસેક મિનિટની જ વાર હતી. એક્સ્પીરિયન્સ સેન્ટર પાસે જ તેમની એક સુવેનિયર શોપ હતી ત્યાં મેં થોડી વાર ટાઇમપાસ કર્યો.

શોનો સમય થયો ત્યાં હાઇ-ટીવાળું આખું ક્રાઉડ એક્સપીરિયન્સ સેન્ટરની સામે આવીને બેસી ગયું. ફોરેસ્ટ રેન્જર જેવાં યુનિફોર્મમાં એક માણસ માઈક લઈને આવ્યો. એ સાંજનો અમારો હોસ્ટ હતો. તેણે અમને કૂર્ગ અને ત્યાંનાં સ્થાનિક ‘કોડવા’ લોકો તથા તેમની સંસ્કૃતિ વિષે અમને થોડી સંક્ષિપ્ત માહિતી આપી. ત્યાં એકસરખાં મરુન રંગની સાડીઓ પહેરીને એક ગ્રૂપમાં અમુક સ્ત્રીઓ ઊભી હતી. હોસ્ટે એક પછી એક બધાનાં નામ જણાવ્યા અને જણાવ્યું કે, આ સ્ત્રીઓ બહુ દૂરથી અલગ અલગ નાના ગામમાંથી ખાસ આ પ્રેઝન્ટેશન માટે આવે છે. તેઓ કોઈ પ્રોફેશનલ પરફોર્મર્સ નથી અને સામાન્ય રીતે તેઓ પોતાનાં તહેવારો અને સારાં પ્રસંગોએ જ આ ડાન્સ કરતા હોય છે પણ, આ રિઝોર્ટ સાથે લોકલ કમ્યુનિટીને દશકોથી સારો સંબંધ છે એટલે અહીં પરફોર્મ કરવામાં તેઓ કમ્ફર્ટેબલ ફીલ કરે છે. પછી તેમનો કાર્યક્રમ શરુ થયો અને બધા ગુજરાતીઓને ગરબા યાદ આવી ગયા. તેમનો ડાન્સ ગરબા સાથે એકદમ મળતો આવતો હતો પણ તેમની બોડી-લૅન્ગવેજ થોડી અલગ હતી. તેમનાં કાર્યક્રમને અંતે જયારે હોસ્ટે સ્ત્રીઓને તેમની સાથે જોડાવાનું આમંત્રણ આપ્યું ત્યારે ઘણી સ્ત્રીઓ તેમની સાથે જોડાઈને ગરબા કરવા લાગી.

એ કાર્યક્રમ પત્યા પછી લગભગ અડધી કલાકમાં ડિનર શરુ થવાનું હતું. પણ, સાંજે નાશ્તો કર્યો હોવાને કારણે અમારાં સહપ્રવાસીઓને બહુ ભૂખ નહોતી લાગી એટલે અમે ફરી ત્યાં શોપમાં થોડો સમય વિતાવ્યો અને પછી ધીમે ધીમે ડિનરનાં લોકેશન તરફ ચાલ્યા. એ રાત્રે તેમનું કોઈ સ્પેશિયલ આઉટડોર ડિનર અરેન્જમેન્ટ હતું. સાંજે જ્યાં નાશ્તો કર્યો હતો એ રેસ્ટ્રોં પાસે એક સાંકડી, અંધારી ગલીમાં થઈને ડિનર વેન્યુ સુધી જવાતું હતું. થોડું ચાલ્યા કે, તરત અમને નાનાં-મોટાં હજારો દીવા ઝળહળતા દેખાયા. રાત્રે ઘેરાં અંધકારમાં એ દીવાનો પ્રકાશ બહુ સુંદર દેખાતો હતો અને એ દીવા ઢાળ પર રાખવામાં આવ્યાં હોય તેવું લાગતું હતું કારણ કે, અલગ અલગ લેવલ પરથી પ્રકાશ આવતો હોય તેવું લાગતું હતું. એ મેદાન સુધી પહોંચવાની કેડીની બંને બાજુ પણ દીવા રાખવામાં આવ્યા હતા. આ સમયે પણ મારા સહપ્રવાસીઓની બિલકુલ કુસંગત વાતો સતત ચાલુ જ હતી અને મને તેનાંથી બહુ અકળામણ થવા લાગી હતી. હું ફોટોઝ અને વીડિયોઝ લેવાનાં બહાને ત્યાં એન્ટ્રી પર જ થોડી વાર ઊભી રહી ગઈ અને તેમને આગળ વધવા કહ્યું. તેમનો અવાજ સંભળાવો બંધ થયો પછી મેં ચાલવાનું શરુ કર્યું.

અંદર ફક્ત જરૂર પુરતી હલ્કી રોશની હતી અને લાઈવ મ્યુઝિક ચાલુ હતું. સામે એક લાંબું બફે લગાવેલું હતું. અમે જમવાનું લેવા માટે ગયા તો ક્યાંયે પ્લેટ્સ ન મળે. સૌથી પહેલા કાઉન્ટર પર અમને કહેવામાં આવ્યું કે, તમે અહીં અમને તમારો ઓર્ડર જણાવી દો પછી જમવાનું તમારા ટેબલ સુધી પહોંચી જશે. ત્યાં ઓછામાં ઓછાં ચાર-પાંચ કાઉન્ટર લાગેલાં હતાં એટલે અમે એક પછી એક અમારો ઓર્ડર કહેતા ગયા. વળી એક બે કાઉન્ટર એવાં આવ્યાં કે, ત્યાં ઓર્ડર કરેલું જમવાનું અમારે સેલ્ફ-સર્વ કરીને લઈ જવાનું હતું. બન્યું એવું કે, અમે એ બધું કરીને ટેબલ સુધી પહોંચ્યા ત્યાં સુધીમાં ઘણું બધું જમવાનું ટેબલ પર મુકાઈ ગયું હતું અને ઠંડું પણ થઈ ગયું હતું. આખી પ્રોસેસ અતિશય કન્ફ્યુઝિંગ હતી. વળી, અમારા એક સાથી, જેનાં સ્પેશિયલ ડાયટ પ્રેફરન્સ હતાં તેમની વ્યવસ્થા કઈ રીતે થશે તેની જાણકારી આપનાર ત્યાં કોઈ જ નહોતું. થોડી વારમાં એક સજ્જન અમારી પાસે આવ્યા પૂછવા માટે કે, બધું બરાબર છે કે કેમ? મેં તેમને જણાવ્યું કે, મેન્યુ અને પ્રેપરેશન તો ખૂબ સરસ છે પણ, અમારા એક સાથીને મેન્યુ સિલેક્શનમાં મદદની જરૂર છે અને આ આખો અનુભવ અમારા માટે બહુ જ કન્ફ્યુઝિંગ રહ્યો છે. તેમણે એ ફિડબેક પર તરત એક્શન લઈને અમને ખૂબ મદદ કરી અને અમારો બાકીનો ડિનર એક્સપીરિયન્સ બને તેટલો કંફર્ટેબલ બનાવવાનો પ્રયત્ન કર્યો. તેમનાં બૅજ પર લખેલું હતું ‘ઘોષ’. જમીને અમારાં અમુક સાથીઓ બંગાળથી આવ્યા હતા તેમણે તેમની સાથે બંગાળીમાં થોડી વાત કરી. તેમણે અમને જણાવ્યું કે તેઓ ત્યાંનાં ત્રણ રેસ્ટ્રોમાંનાં એકનાં મૅનેજર છે અને કહ્યું કાલે સવારે બ્રેકફસ્ટ માટે તમે ત્યાં જ આવજો એટલે હું તમને મદદ કરી શકીશ.

ભારતમાં લક્ઝરી ટ્રાવેલનો આ અમારો સૌથી પહેલો એક્સપીરિયન્સ હતો એટલે એકદમ અનાયાસે અમે કૈંક નોટિસ કરતા અને અમને આશ્ચર્ય થતું! અમારાં ટેબલ પાસે એક ફૅમિલી બેઠું હતું – પતિ, પત્ની, બે બાળકો અને તેમની સાથે ક્લિયરલી સોસાયટીનાં અલગ તબકામાંથી આવેલી બે સ્ત્રીઓ. એ લોકો બે બાળકો માટે બે અલગ-અલગ કેરટેકરને સાથે લઈને આવ્યા હતા! બે કેરટેકરને લક્ઝરી રિઝોર્ટમાં હૉલિડે પર લઇ આવી શકે તેટલાં પૈસા હોય છે લોકો પાસે! આ જોઈને મને ત્યાંનો ડેમોગ્રાફિક સર્વે કરવાની ઈચ્છા થઇ આવી અને મેં ત્યાં એક ચક્કર માર્યું. એક ગ્રૂપમાં બધા જ તેમનાં બાળકો માટે કેરટેકર્સ/નૅનીઝ લઈને આવ્યા હતા અને તેમનાં ડિનર ટેબલ પાસે અલગથી બાળકો અને નૅનીઝનું ટેબલ લગાવેલું હતું. સોલો ટ્રાવેલર્સ તો ત્યાં લગભગ હતા જ નહીં. કદાચ સોલો ટ્રાવેલર્સ મોટાં ભાગે નોન-રશ સીઝનમાં ટ્રાવેલ કરતા હશે? કે પછી એ જગ્યા સોલો ટ્રાવેલર્સ માટે બહુ મોંઘી હોતી હશે?! જેટલા સોલો ટ્રાવેલર્સને હું ઓળખું છું તે કોઈ મની-માઇન્ડેડ નથી અને મોટા ભાગે બજેટ-ફ્રેન્ડલી ટ્રાવેલ કરતા હોય છે એટલે અહીં કદાચ બહુ સોલો ટ્રાવેલર્સ આવતા જ નહીં હોય?! ત્યાં દેખાયા એ કોઈ એક્સ્પ્લોરર નહોતા લાગતા એટલે ઇન્ટરેસ્ટિંગ પણ નહોતા લાગતા. કદાચ એટલે પણ હું ત્યાં થોડું આઉટ-ઑફ-પ્લેસ ફીલ કરી રહી હતી.

ચાલીને હું એકદમ આગળ પહોંચી ત્યાં મ્યુઝિશિયન્સ પોતાનું મ્યુઝિક વગાડી રહ્યા હતા. રિઝોર્ટ સ્ટાફે બુદ્ધિ વાપરીને મ્યુઝિશિયન્સની બરાબર સામે સૌથી આગળ નાના બે-ત્રણ સીટનાં ટેબલ ગોઠવ્યાં હતાં અને પાછળ, અમે જ્યાં બેઠા હતા ત્યાં, મોટા ગ્રૂપ અને ફૅમિલીઝનાં ટેબલ હતા કારણ કે, મોટા ગ્રૂપને તો પોતાની વાતો સિવાય બીજે ક્યાંયે રસ હોવાનો નહોતો! અમે જ્યાં બેઠા હતા ત્યાં તો ઘોંઘાટનાં કારણે મ્યુઝિક પર ધ્યાન દેવું લગભગ અશક્ય હતું. મને ફરી એ સેટિંગમાં ફક્ત એ મ્યુઝિક માણવા માટે બીજી વખત એ રિઝોર્ટમાં એકલા જવાની ઈચ્છા થઇ આવી.

એ દિવસ અમારા માટે બહુ લાંબો રહ્યો હતો એટલે જમીને તરત રુમ પર જઈને આરામ કરવાનું નક્કી કર્યું. હું અને એક સાથી બધાને બાય કહીને પોતાનાં રુમ ચાલીને જઈ રહ્યા હતા ત્યારે અમારું ધ્યાન ત્યાંનાં નેચર-સાઉન્ડ્સ પર પડ્યું. જાણે આખું જંગલ એ રાત્રે જીવંત હતું! જંગલનું લાઈવ ઑર્કેસ્ટ્રા ચાલી રહ્યું હતું! અમે બધો થાક ભૂલી ગયા અને પાકા રસ્તા પર અમારાં રુમ્સની વિરુદ્ધ દિશામાં જ્યાં સુધી ચાલીને જઈ શકાય ત્યાં સુધી જવાનું નક્કી કર્યું. દસેક મિનિટમાં અમે એક તળાવનાં કિનારે આવી પહોંચ્યા અને ત્યાં પણ એ સાઉન્ડ્સ ચાલુ જ હતાં! મને ખબર પણ નથી એ રાત્રે અમે કોનાં કોનાં અવાજ સાંભળ્યા હશે. એ પણ ખબર નથી એ બધા જંતુઓનાં જ અવાજ હતાં કે પક્ષીઓ અને પશુઓ પણ હતાં પણ જે હતાં એ ઇનક્રેડિબલ હતાં! તળાવ પાસે બહુ આછી રોશની હતી અને ગજબ માહોલ હતો. મને ત્યાં જ બેસી રહેવાનું મન થયું. પણ, એકાદ મિનિટમાં જ મારા સાથીએ કોઈ ગીત ગણગણવાનું શરુ કર્યું. માણસને બોલવાની અને પોતાનો અવાજ સાંભળવાની આટલી અદમ્ય ઈચ્છા કેમ થતી હશે એ મને કોઈ દિવસ નહીં સમજાય. નસીબજોગે એ ગણગણાટ બહુ લાઉડ નહોતો.

પાંચ મિનિટ ત્યાં ઊભા રહીને અમે અમારા રુમ પર પહોંચ્યા…